226 ANALIZA TECHNICZNA Rozszerzmy tę sytuację na wszystkich uczestników rynku: jeśli 80- 90 procent z nich to optymiści, zakłada się, że zajęli oni już pozycje. Kto zatem jeszcze pozostał, aby nadal kupować i pchać rynek w górę? Jest to jedna z kluczowych kwestii w zrozumieniu zasady działania wbrew opinii większości. Jeśli nastroje na rynku są w zdecydowany sposób jednostronne, to po prostu nie ma już tych, którzy mogliby nadal kupować lub sprzedawać, powodując kontynuację trendu. Silne i słabe ręce Drugi aspekt tej teorii polega na możliwości porównania „silnych” i „słabych” rąk. Transakcje na rynku terminowym to gra o sumie zerowej. Dla każdej długiej pozycji istnieje również pozycja krótka. Jeśli 80 procent uczestników rynku zajmuje długie pozycje, to pozostałe 20 procent (zajmujący krótkie pozycje) musi mieć na tyle pokaźne zasoby finansowe, aby wchłonąć owe długie pozycje. A zatem zajmowane pozycje krótkie muszą być znacznie większe niż pozycje długie (w tym przypadku czterokrotnie). Oznacza to, że zajmujący krótkie pozycje muszą dysponować znacznym kapitałem i uznawani są za „silne ręce”. 80 procent uczestników rynku zajmujących dużo mniejsze pozycje w przeliczeniu na głowę jest uznawane za „słabych”, którzy będą zmuszeni do likwidacji swoich długich pozycji przy każdym gwałtownym zwrocie na rynku. Inne cechy wskaźników optymizmu Norma, bądź też poziom równowagi dla wskaźników optymizmu wynosi 55 procent.
(more…)
Inne liczby ukazują już mniej jednoznaczny obraz. Liczba spółek, które osiągnęły maksima za ostatnie 52 tygodnie (78), była wyższa od liczby spółek, które ustanowiły minima (43), co sugerowałoby, że mamy do czynienia z dobrą kondycją rynku. Tik zamknięcia jednak (liczba spółek, które zamknęły się na wzroście do liczby spółek, które na zamknięciu spadły) był ujemny, -135. Oznacza to, że o 135 spółek więcej zamknęło się na spadku, co jest krótkoterminowym sygnałem negatywnym. Ale z kolei TRIN Armsa wyniósł 0,96, co jest stosunkowo dobrą oznaką. Konstrukcję tego wskaźnika wyjaśnimy nieco później. Wszystkie te wskaźniki mają jeden cel – dać dokładniejszy obraz kondycji całego rynku, której nie ukazują ruchy samego indeksu Dowa. Porównywanie indeksów rynkowych Innym sposobem analizowania szerokości rynku jest porównywanie zachowania indeksów rynkowych. Dla tego samego dnia dane dotyczące najważniejszych indeksów są następujące: Dow Industrials +12,20 (+0,16%) S&P500 -0,64 (-0,07%) NYSE Poniedziałek Spółki w obrocie 3432 Wzrosty 1327 Spadki 1559 Bez zmian 546 Nowe maksima 78 Nowe minima 43 Wolumen wzrostowy (000) 248215 Wolumen spadkowy (000) 279557 Łączny wolumen (000) 553914 Tik zamknięcia -135 Arms (TRIN) zamknięcia 0,96 Wskaźniki rynku akcji 377 Nasdaq Composite -14,47 (-0,92%) Russell 2000 -3,80 (-0,89%) Pierwszą oczywistą rzeczą jest to, że średnia przemysłowa Dow Jones była jedynym indeksem, który zyskał tego dnia. We wszystkich informacjach telewizyjnych tego wieczora obwieszczono inwestorom, że rynek (reprezentowany przez Dowa) wzrósł. A jednak wszystkie inne wskaźniki tak naprawdę zniżkowały.
(more…)
Niektórzy analitycy uważają, iż większe znaczenie powinnymieć ceny z ostatnich notowań. Średnia ważonaróbując poradzić sobie z problemami wagi cen z poszczególnych ni, niektórzy analitycy posługują się liniowo ważoną średnią kroczącą. Przy jej obliczaniu cena zamknięcia dziesiątego dnia (w przypadku średniej 10-dniowej) będzie mnożona przez dziesięć, cena z dziewiątego a przez dziewięć, z ósmego przez osiem itd. Większa wagazostaje w ten sposób przywiązana do bardziej aktualnych cen zamknięcia. Wynik jest następnie dzielony przez sumę mnożników (w przypadku edniej 10-dniowej jest to 55, to znaczy 10 + 9 + 8 + . . . + Średnia taka wciąż jednak nie rozwiązuje problemu polegającego natym, że uwzględnia się tu wyłącznie okres, którego dotyczy średnia. wykładniczaŚrednia, która ma uwzględniać oba zarzuty wysuwane pod adresem ostej średniej kroczącej, nazywana jest średnią wygładzaną wykładniczo. Nadaje ona większą wagę bardziejaktualnym cenom, w związkuz czym jest średnią ważoną, ale przykładając coraz mniejszą wagę do bardziej odległych cen obejmuje jednocześnie wszystkie dane dotyczące historii danego waloru.
(more…)
Każde dotknięcie niższej wstęgi sygnalizowało istotny dołek cenowy i okazję do kupna. 186 ANALIZA TECHNICZNA i średnią 20-dniową. Przecięcie średniej od góry ostrzega w takiej sytuacji o możliwej zmianie trendu na spadkowy. Szerokość wstęgi mierzy zmienność Wstęgi Bollingera różnią się od kopert pod jednym zasadniczym względem. Podczas gdy koperty pozostają w stałych odległościach procentowych od średniej, wstęgi Bollingera rozszerzają się i zwężają w zależności od zmienności w okresie ostatnich 20 dni. W okresie rosnącej zmienności cen odległość pomiędzy dwiema wstęgami będzie się zwiększać, natomiast w okresach niskiej zmienności, odległość ta będzie się zmniejszać. Kiedy wstęgi są od siebie oddalone dużo bardziej niż zwykle, jest to często oznaką końca trendu. Kiedy zaś odległość ta zbytnio się zmniejsza, może to oznaczać rychły początek nowego trendu. Wstęgi Bollingera można stosować także na wykresach długoterminowych, przyjmując zamiast 20 dni 20 tygodni lub 20 miesięcy. Wstęgi te najlepiej sprawdzają się w połączeniu z oscylatorami wykupienia i wyprzedania, które przedstawimy w następnym rozdziale (inne metody stosowania wstęg omówione są w Dodatku A). Centrowanie średniej Bardziej poprawne ze statystycznego punktu widzenia jest centrowanie średniej kroczącej, czyli umieszczenie jej pośrodku okresu, który średnia ta obejmuje.
(more…)
Wprawdzie minimalny wymóg to cztery punkty zwrotne, ale w rzeczywistości formacje trójkątów mają na ogół sześć takich punktów (jak na diagramie 6. la). Oznacza to, że występują tu trzy wierzchołki i trzy punkty odbicia zniżek, które przed kontynuacją trendu tworzą razem pięć fal wewnątrz trójkąta. (Przy omawianiu teorii Elliotta powiemy więcej o tej pięciofalowej strukturze trójkątów). Ograniczony okres kształtowania się trójkąta Kształtowanie się formacji trójkąta ma swoje ograniczenie w czasie, które wyznaczone jest punktem przecięcia się dwóch linii, czyli apexem. Jako ogólną zasadę przyjmuje się, że ceny powinny się wybić w kierunku uprzedniego trendu na odcinku przebiegającym mniej więcej pomiędzy połową a trzema czwartymi poziomej szerokości trójkąta, czyli odległości od pionowej podstawy po lewej stronie formacji do punktu przecięcia się dwóch linii po prawej. Ponieważ obie te linie muszą się w którymś momencie spotkać, moment ów można wyliczyć z chwilą wytyczenia dwóch zbiegających się linii. Wybicie w górę sygnalizowane jest przerwaniem górnej linii trendu. Jeśli ceny pozostają wewnątrz trójkąta poza punktem trzech czwartych szerokości, to formacja ta zaczyna tracić swój potencjał, co zwykle oznacza, że ceny będą nadal dryfować ku punktowi przecięcia i jeszcze dalej. Trójkąt stanowi zatem interesujące połączenie ruchu cen i czasu. Zbiegające się linie wyznaczają cenowe granice trójkąta i wskazują, w jakim punkcie formacja zostanie w pełni ukształtowana, a co za tym idzie, przy jakiej cenie rozpocznie się kontynuacja trendu przez przebicie górnej linii (w przypadku trendu wzrostowego).
(more…)
Na podstawie obserwacji wzrastających cen wyciągamy wniosek, że popyt jest większy od podaży. Logiczne jest zatem, że wolumen będzie zmierzał w tym samym kierunku co dominujący trend cenowy. Analitycy twierdzą, że wolumen poprzedza cenę, co oznacza, że spadek liczby zawieranych transakcji przy trendzie wzrostowym lub malejąca liczba transakcji przy trendzie spadkowym ujawniają się w wartościach wolumenu, zanim nastąpi odwrócenie trendu cenowego. Wskaźnik wolumenu OBV Analitycy techniczni badali wiele wskaźników wolumenu określających presję popytu lub podaży. Przeanalizowanie pionowych słupków wolumenu znajdujących się na dole wykresu nie zawsze wystarcza, Diagram 7. 5 Z lewej strony wykresu widzimy trend rosnący z dużym wolumenem podczas dni wzrostowych. Prostokąt na szczycie pokazuje nagły zwrot w dół przy dużym wolumenie, co było sygnałem negatywnym. Zwróćmy uwagę na wzrost wolumenu przy wybiciu w dół z trójkąta. 146 ANALIZA TECHNICZNA by wykryć znaczące ruchy. Najprostszym i najbardziej znanym wskaźnikiem ułatwiającym analizę wolumenu, jest OBV Opracowany i przedstawiony przez Josepha Granville’a w jego książce z 1963 roku Granville’s New Key to Stock Market Profits OBV ma postać krzywej widocznej na wykresie cenowym. Linia ta potwierdza aktualny trend cenowy albo ostrzega przed jego rychłym odwróceniem.
(more…)