Oto jak można określić, po której stronie kryje się większa nierównowaga długoterminowa: (1) wytycza się linię przez najrzetelniejszą cenę oraz (2) liczy się TPO po obu stronach aż do natrafienia na pojedynczą TPO. Nierównowaga jest przypisywana stronie z mniejszą liczbą TPO, ponieważ długoterminowa aktywność reprezentuje mniejszy procent łącznej liczby transakcji w obszarze wartości. Jeśli na przykład było 22 TPO ponad i 12 TPO poniżej najrzetelniejszej ceny, wskazuje to na lekką tendencję zniżkową cen (diagram B. 7, panel 3, S&P 500). Zauważmy, że TPO kupna i sprzedaży w obszarze wartości nie tyczą się dni trendu, ponieważ rynek dopiero szuka wówczas obszaru wartości. Po rozpoznaniu i ocenie aktywności długoterminowej na profilu bieżącej sesji można łatwo określić, kto miał w danym dniu kontrolę nad rynkiem. Wpływ długoterminowy Graficzna prezentacja profilu rynku pomaga również rozpoznawać zachowanie inwestorów długoterminowych w dłuższej perspektywie niż tylko bieżąca sesja. Kluczowym zadaniem jest określenie, czy bieżący trend cenowy będzie kontynuowany, czy ulegnie zmianie. Zmiana kierunku, w jakim zmierza rynek to odwrócenie aktualnego 420 ANALIZA TECHNICZNA trendu cenowego. Standardowe podejście techniczne do oceny trendu, bez odwoływania się do profilu rynku, polega na wytyczeniu odpowiedniej linii trendu i obserwowaniu zachowań cen względem tej linii. Dopóki linia trendu nie zostanie przerwana, oczekuje się, że trend będzie kontynuowany.
(more…)
Zauważmy, że po przekroczeniu poziomu oporu oznaczonego punktem 1 staje się on poziomem wsparcia w punkcie 4. Poprzednie szczyty działają jako wsparcie dla przyszłych zniżek. Podstawowe pojęcia analizy trendu 55 W rzeczywistości każdy analityk musi sam zdecydować, co stanowi o „istotnym” przełamaniu. Należy jednak pamiętać, że obszary wsparcia i oporu zamieniają się rolami tylko wówczas, gdy ceny oddalą się na tyle, by przekonać Diagram 4. 5b W trendzie spadkowym przełamane poziomy wsparcia stają się poziomami oporu dla przyszłych wzrostów. Zauważmy, że uprzedni poziom wsparcia (1) stał się poziomem oporu (4). Diagram 4. 5c Zamiana ról. Kiedy poziom oporu z początku 1997 roku został przełamany, stał się poziomem wsparcia. Rok później wsparcie znalazł tam średnioterminowy spadek cen. 56 ANALIZA TECHNICZNA uczestników rynku, że popełnili błąd, a im bardziej się oddalają, tym silniejsze staje się to przekonanie.
(more…)
Zwróćmy uwagę, że przełamane linie 1 i 2 często stają się liniami oporu. Zasada wachlarza Kolejnym interesującym przykładem wykorzystania linii trendu jest zasada wachlarza (diagramy 4. 11a-c). Czasami po przełamaniu linii trendu wzrostowego ceny spadają nieco, po czym wracają w górę do dawnej linii trendu (będącej obecnie linią oporu). Na diagramie 4. 1 la widzimy, że ceny wzrosły do linii 1, ale jej nie przebiły. Można wówczas wytyczyć drugą linię, która również zostaje przełamana. Kiedy załamuje się kolejna zwyżka, wykreśla się trzecią linię. Przełamanie trzeciej linii jest zazwyczaj sygnałem dalszych spadków. Na diagramie 4. 11b przełamanie trzeciej linii spadkowej (3) stanowi z kolei sygnał zapoczątkowania nowego trendu wzrostowego.
(more…)
Sposób obliczania jest jednak bardzo zawiły i wymaga komputera takiej mocy, że nie wszyscy mogą skorzystać z tego wskaźnika. Nawet przy bardziej zaawansowanych wariantach OBV cel jest ten sam – ustalenie, czy rosnący wolumen zapowiada hossę, czy bessę. Przy całej swojej prostocie linia OBV pozwala dosyć skutecznie obserwować zmiany wolumenu tak na rynkach terminowych, jak i na rynkach akcji. Jest to również wskaźnik dostępny w większości programów komputerowych do analizy rynku, które dla łatwiejszego porównywania umożliwiają nanoszenie linii OBV bezpośrednio na wykres ceny (diagramy 7. 7 i 7. 8). 148 ANALIZA TECHNICZNA Diagram 7. 7 Doskonały przykład dywergencji negatywnej pomiędzy OBV i ceną Intela trafnie ostrzegającej przed odwróceniem trendu wzrostowego. Diagram 7. 8 Linia OBV naniesiona bezpośrednio na wykres cenowy pozwala na łatwiejsze porównywanie ceny i wolumenu. Wykres ten pokazuje, że OBV był wskaźnikiem wyprzedzającym i sygnalizował wybicie cen w górę.
(more…)
13 oraz 4. 14a-b). Jak widzieliśmy poprzednio, jeśli zbyt stroma linia trendu zostanie przełamana, może zajść potrzeba wyznaczenia nowej linii dla bardziej powolnego tempa wzrostów. Jeśli pierwotna linia trendu jest zbyt płaska, również czasami trzeba ją wytyczyć na nowo, dostosowując do szybszego tempa trendu. Na diagramie 4. 13 widzimy sytuację, w której przełamanie pierwotnej linii trendu wzrostowego wymagało wytyczenia linii dla spokojniejszego tempa wzrostów (linia Na diagramie 4. 14a linia trendu (1) okazała się zbyt płaska wobec przyspieszenia trendu i należało ją wyznaczyć na nowo (linia Linia trendu, która biegnie zbyt daleko od wykresu cen, jest oczywiście mało przydatna do analizy bieżącego trendu. W przypadku ciągłego przyspieszania trendu czasami trzeba wyznaczać kilka linii pod coraz ostrzejszym kątem. Niektórzy analitycy wykresów zalecają w takiej sytuacji posługiwanie się hiperbolami.
(more…)
4c Klasyczny przykład odwrócenia trendu spadkowego. W styczniu 1998 roku ceny testowały obszar wsparcia, czyli grudniowy dołek, po czym odbiły się w górę, umacniając ten poziom jako wsparcie dla spadków cen. Przebicie poziomu oporu było sygnałem nowego trendu wzrostowego. 52 ANALIZA TECHNICZNA interesujących i mniej znanych aspektów pojęć wsparcia i oporu, to znaczy wymienność ról między tymi poziomami. Kiedy poziomy wsparcia lub oporu zostają wyraźnie przełamane, zaczynają odgrywać rolę przeciwstawną względem dotychczasowej. Inaczej mówiąc, poziom oporu staje się wówczas poziomem wsparcia, a poziom wsparcia poziomem oporu. Aby lepiej zrozumieć to zjawisko, warto chyba zwrócić uwagę na czynniki natury psychologicznej kryjące się za powstawaniem poziomów wsparcia i oporu. Psychologia poziomów wsparcia i oporu Dla ilustracji naszego wywodu podzielmy uczestników rynku na trzy kategorie: zajmujących pozycje długie, krótkie i niezaangażowanych. Pierwsi nabyli już kontrakty, drudzy sprzedali je krótko i czekają na zniżki, a ci ostatni albo wyszli z rynku, albo nie wiedzą, jaką pozycję powinni zająć. Załóżmy, że rynek zaczyna zwyżkować od obszaru wsparcia, w którym ceny przebywały przez jakiś czas. Posiadacze długich pozycji są zachwyceni (ci, którzy kupili w obszarze wsparcia), ale żałują, że nie kupili więcej.
(more…)